Nerwica, a dokładniej zaburzenia nerwicowe, to grupa zaburzeń psychicznych o szerokim zakresie objawów i efektów. Nie można mylić ich z również rozmaitymi psychozami. Zasadnicza różnica polega na tym, że w przypadku nerwicy, chory wie o tym, że jego zachowanie jest problemem, czymś co odbiega od normy przyjętej w zdrowym społeczeństwie, natomiast osoba cierpiąca na psychozą podchodzi do swojego stanu w sposób bezkrytyczny.

Cechą charakterystyczną jest tzw. błędne koło, w którym jedno zachowanie wywołuje drugie, przez które tak naprawdę jest spowodowane. Nerwica składa się z dwóch głównych elementów. Pierwszym z nich jest lęk, czyli stan emocjonalny o nastawieniu negatywnym związany z przewidywaniem zagrożenia lub innej sytuacji, która nie jest korzystna. Poza tym, wyróżniamy jeszcze zaburzenia wegetatywne, do których należą m.in. dolegliwości bólowe oraz problemy ze snem. Objawy nerwic dzielimy na trzy podstawowe grupy; somatyczne, zaburzenia funkcji poznawczych oraz zaburzenia emocji.

Przyczynami zaburzeń nerwicowych są głównie problemy osobiste oraz inne trudności wewnętrzne, do których należą prywatne ambicje, które nie zostały spełnione, albo poczucie zachowania odmiennego od wymagań otoczenia. Generalnie uwagę trzeba zwrócić na świadomość błędów, jakie osoba chora w życiu popełnia, aczkolwiek należy pamiętać, że jednym z przejawów nerwicy jest perfekcjonizm, czyli postawa polegająca na ciągłym dążeniu do wykonywania wszystkiego w sposób idealny i charakteryzującą się brakiem akceptacji działań o chociażby minimalnie niższej skuteczności. Perfekcjonizmowi towarzyszyć może lub występować niezależnie od niego egocentryzm, czyli chęć zwrócenia całkowitej uwagi świata na postać chorego, zwłaszcza jego kłopot ze zdrowiem.

Leczenie zaburzeń nerwicowych opiera się w głównej mierze na psychoterapii. Jest to proces polegający przede wszystkim na rozmowach oraz zajęciach (oczywiście przeprowadzanych przez wykwalifikowane w zakresie psychologii i psychiatrii osoby), w których udział bierze pacjent. To alternatywa dla typowego leczenia medycznego, ale farmakoterapia również jest stosowana.

Nerwice dzielą na kilka istotnych rodzajów. Antoni Kępiński, współczesny polski psychiatra dokonał ich następującej klasyfikacji. Nerwica neurasteniczna wywołuje uczucie zmęczenia, w sytuacji kiedy nie powinno do niego dojść. Jej hiposteniczna odmiana to ogólne osłabienie, a wersja hipersteniczna koncentruje się na konkretnych dolegliwościach, takich jak np. ból głowy czy rozdrażnienie. Nerwica depresyjna opiera na złym samopoczuciu – apatii i smutku. Osoba taka jest pozbawiona chęci do życia. Nerwica hipochondryczna wyolbrzymia efekty choroby. Nerwica histeryczna to długotrwałe poczucie lęku przed zjawiskami, które rzeczywiście nie zachodzą lub są zdecydowanie mniej groźne niż w wyobrażeniu chorego. Ostatnią jest nerwica anankastyczna, czyli powiązana z zespołem natręctw i zachowań kompulsyjnych.

Podobne choroby